Podobnie jak w przypadku wielu innych podatków, również podatek od towarów i usług rządzi się powszechnie obowiązującą zasadą samoobliczania, zgodnie z którą to na podatniku ciąży obowiązek obliczania i wpłacania należnego zobowiązania podatkowego bez wezwania. Stosownie do treści obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa należne zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa w związku z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Rozliczenie należnego zobowiązania dokonywane jest natomiast poprzez złożenie odpowiedniej deklaracji podatkowej.