Z tytułu uzyskanych dochodów (poniesionej straty) w 2011 r. podatnicy będący osobami fizycznymi mają obowiązek do 30 kwietnia 2012 r. złożyć zeznanie według ustalonego wzoru. W tym terminie również mają obowiązek wpłacić należny podatek dochodowy za 2011 r.

Spis treści

1. Rodzaje zeznań podatkowych

2. Miejsce składania zeznania

3. Wspólne opodatkowanie małżonków

4. Odliczenia od dochodu i podatku w zeznaniu PIT-36 lub PIT-37

5. Wydatki na Internet

6. Wydatki na cele rehabilitacyjne

7. Darowizny podlegające odliczeniu

8. Forma składania zeznań podatkowych

1. Rodzaje zeznań podatkowych

Podatnicy, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej dokonują rozliczenia dochodów, co do zasady, w PIT-37. Natomiast osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą rozliczają się w PIT-36. Podatnicy, którzy wybrali metodę liniową rozliczenia podatku dochodowego i w ciągu roku w ten sposób opodatkowywali swoje dochody z działalności gospodarczej powinni rozliczyć się w zeznaniu podatkowym PIT-36L. Należy pamiętać, że osoby fizyczne rozliczające się metodą liniową nie mogą złożyć zeznania wspólnie z małżonkiem lub wraz z małoletnim dzieckiem.

W zeznaniu podatkowym PIT-36 lub PIT-37 nie rozlicza się nie tylko dochodów opodatkowanych metodą liniową, ale również dochodów z kapitałów określonych w art. 30b PDOFizU i dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e PDOFizU. Dochody te rozlicza się również do 30 kwietnia, ale w odrębnych zeznaniach. Dochody z kapitałów określonych w art. 30b PDOFizU rozlicza się w PIT-38, a z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e PDOFizU w zeznaniu PIT-39.

Formularze zeznania PIT-36 i PIT-37 przeznaczone są, zarówno dla podatników opodatkowujących swoje dochody indywidualnie, jak i łącznie z dochodami małżonka albo w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, w tym także dla osób mających miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż RP państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, które przychody wymienione w art. 29 ust. 1 PDOFizU, opodatkowują według skali podatkowej. Wyboru  sposobu opodatkowania dokonuje się poprzez zaznaczenie odpowiednich kwadratów w zeznaniu i oraz złożenie podpisu.

2. Miejsce składania zeznania

W zeznaniu podatkowym podatnicy mają obowiązek wpisać nazwę urzędu skarbowego, do którego składają zeznanie. Podatnicy:

1. podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce – składają zeznanie do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego, a gdy zamieszkanie w Polsce ustało przed tym dniem - według ostatniego miejsca zamieszkania na terytorium Polski,
2. podlegający ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce – składają zeznanie do urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania osób zagranicznych, określonego w rozporządzeniu ministra finansów z 22.8.2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz.U. Nr 165, poz. 1371 ze zm.).

W przypadku małżonków składających wniosek o łączne opodatkowanie ich dochodów, zeznanie podatkowe należy złożyć do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania małżonków w ostatnim dniu roku podatkowego, a jeżeli małżonkowie mają różne miejsca zamieszkania – do urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania jednego z małżonków.

3. Wspólne opodatkowanie małżonków

Zasadą jest, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu. Jednak na wspólny wniosek małżonków wyrażony w zeznaniu podatkowym mogą oni być opodatkowani łącznie od sumy uzyskanych przez nich dochodów po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków kwot na składki ubezpieczeniowe, darowizn, wydatków na Internet, rehabilitację i nowe technologie. Małżonkowie mogą rozliczyć się łącznie także wtedy gdy w roku podatkowym jeden z małżonków nie uzyskał dochodów lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku (za rok 2011 jest to kwota 3091,00 zł). Jednak wspólne opodatkowanie nie jest możliwe jeżeli jeden z małżonków uzyskiwane dochody z pozarolniczej działalności opodatkowuje podatkiem linowym.

Możliwość wspólnego opodatkowania dotyczy tylko małżonków, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa i pozostawali w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy.

Warto pamiętać, że w tym roku po raz pierwszy oświadczenie o wspólnym opodatkowaniu może być wyrażone w zeznaniu przez tylko jednego z małżonków. Wówczas traktuje się taki wniosek o wspólne rozliczenie z małżonkiem na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego małżonka do złożenia wniosku o wspólne opodatkowanie ich dochodów. Takie oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

4. Odliczenia od dochodu i podatku w zeznaniu PIT-36 lub PIT-37

W zeznaniu podatkowym od dochodu podatnicy m.in. mogą odliczyć:

1. składki na ubezpieczenie społeczne:
   - zapłacone bezpośrednio przez podatnika oraz osoby z nim współpracujące,
   - potrącone w roku podatkowym przez płatnika składek ze środków podatnika;
2. wydatki ponoszone przez podatnika z tytułu użytkowania sieci Internet, w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł;
3. darowizny przekazane na cele:
   a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy (szeroko rozumiane cele dobroczynne),
   b) kultu religijnego,
   c) krwiodawstwa (wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew)
   - w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty, która stanowi 6 % dochodu;
4. wydatki na cele rehabilitacyjne;
5. wydatki na nowe technologie.

Od obliczonego podatku dochodowego podatnik może odliczyć:

1. składki na ubezpieczenie zdrowotne;
2. ulgę na dzieci.

Ponadto osoby same rozliczające zeznanie mogą w tym zeznaniu złożyć wniosek o przekazanie 1% podatku należnego na rzecz organizacji pożytku publicznego (OPP).

Na obniżenie opodatkowania może mieć także wpływ wspólne rozliczenie z małżonkiem lub wspólne rozliczenie z dzieckiem (w przypadku osoby samotnie wychowującej dzieci).

5. Wydatki na Internet

Najpopularniejszą ulgą podatkową są wydatki na użytkowanie sieci Internet. Od dochodu można odliczyć jak dotychczas wydatki ponoszone z tytułu użytkowania Internetu w roku podatkowym w kwocie nieprzekraczającej 760 zł.

W zeznaniu podatkowym za 2011 r. można po raz pierwszy odliczyć wydatki również na Internet bezprzewodowy (np. w telefonie komórkowym).

Ponadto faktura VAT nie jest już jedynym dokumentem, który potwierdza ten wydatek. Oczywiście wydatek musi być udokumentowany, bowiem z ulgi mogą skorzystać tylko osoby posiadające dokument, łącznie spełniający następujące kryteria:

1. stwierdzający faktyczne poniesienie wydatku, a nie tylko zamówienie usługi lub korzystanie z niej;
2. zawierający w szczególności: dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru), dane identyfikujące sprzedającego (towar lub usługę), rodzaj zakupionej usługi, kwotę zapłaty.

6. Wydatki na cele rehabilitacyjne

Zasady odliczania od dochodów wydatków na cele rehabilitacyjne są określone w art. 26 ust. 7a PDOFizU i nie uległy one zmianie w porównaniu do rozliczenia dochodów uzyskanych w 2010 r. Jednak została uproszczona forma dokumentowania poniesionych wydatków w porównaniu z rokiem ubiegłym. Zgodnie z art. 26 ust. 7c PDOFizU, w przypadku wydatków na opłacanie przewodników, utrzymanie psa asystującego, używanie samochodu osobowego (art. 26 ust. 7a pkt 7, 8 i 14 PDOFizU) nie jest wymagane posiadanie dokumentów stwierdzających ich wysokość. Jednak na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

1. wskazać z imienia i nazwiska osoby, które opłacono w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika,
2. okazać certyfikat potwierdzający status psa asystującego,
3. okazać dokument potwierdzający zlecenie i odbycie niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych.

7. Darowizny podlegające odliczeniu

Odliczeniu podlegają darowizny przekazane na szeroko pojętą działalność charytatywną, pomoc społeczną, ochronę zwierząt czy na wspieranie kultury i sztuki itp. prowadzoną przez organizacje pożytku publicznego. Nie podlegają odliczeniu darowizny poniesione na rzecz osób fizycznych oraz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego i alkoholi zawierających powyżej 1,5 % oraz wyrobów z metali szlachetnych.

Odliczeniu podlegają darowizny łącznie nieprzekraczające 6% dochodu. Z takiego limitu zwolnione są darowizny na rzecz kościelnych osób prawnych oraz na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. W takim przypadku odliczeniu podlega całość darowanej kwoty, nieograniczona żadnym limitem.

Należy pamiętać o właściwym dokumentowaniu darowizn niepieniężnych. Darowiznę niepieniężna za lata wcześniejsze należało dokumentować dokumentem, z którego wynikała wartość tej darowizny oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. W przypadku udzielenia darowizn niepieniężnych odliczanych od dochodu za 2011 r. należy je dokumentować dowodem, z którego powinny wynikać dane identyfikujące darczyńcę oraz wartość przekazanej darowizny wraz z oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. W przypadku darowizn pieniężnych dokumentem uprawniającym do ulgi jest – dowód wpłaty na konto bankowe danej instytucji.

Uldze podlega również darowana krew. Za każdy litr krwi przysługuje ekwiwalent w wysokości 130 zł. Należy mieć oświadczenie z obdarowanej instytucji potwierdzające liczbę oddanych litrów krwi. Z odliczenia darowizny nie korzystają osoby, które pobrały wcześniej opłatę za oddaną krew. Słodycze, które otrzymuje honorowy dawca krwi, nie są ekwiwalentem za krew i nie pozbawiają prawa do ulgi z tego tytułu.

Ponadto podatnik może przekazać na cele dobroczynne na rzecz organizacji pożytku publicznego, wybranej z wykazu tych organizacji, kwotę nieprzekraczającą 1% podatku należnego wynikającego z zeznania podatkowego. Warunkiem przekazania jest zapłata podatku należnego w pełnej wysokości w terminie dwóch miesięcy od upływu terminu do złożenia zeznania (czyli do końca czerwca). Za wniosek o przekazanie 1% podatku należnego uważa się podanie nr KRS wybranej organizacji w zeznaniu podatkowym. Przekazania kwoty dokonuje urząd skarbowy.

8. Forma składania zeznań podatkowych

Zeznanie podatkowe można złożyć bezpośrednio w urzędzie skarbowym lub nadać (złożyć, wysłać) w sposób przewidziany w art. 12 § 6 OrdPU (m.in. w formie dokumentu elektronicznego, nadania w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym). Za datę złożenia zeznania nadanego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego uważa się datę stempla pocztowego.

Przez Internet można składać zeznania roczne: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-39 za 2011 r. bez konieczności potwierdzania ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zamiast podpisu elektronicznego z kwalifikowanym certyfikatem, wystarczy stosować pięć cech osobowych. A zatem wystarczy podać:

1. imię, nazwisko,
2. datę urodzenia,
3. identyfikator podatkowy NIP lub
4. PESEL,
5. oraz kwotę przychodu z zeznania za 2010 rok.

Deklaracje elektroniczne PIT należy wysłać w postaci pliku. Do przygotowania i wysyłki elektronicznej deklaracji można posłużyć się interaktywnym formularzem pobranym ze strony www.e-deklaracje.gov.pl, z zakładki „Formularze”, lub specjalnie przygotowaną aplikacją e-Deklaracje Desktop.

Przed wypełnieniem interaktywnego formularza pobranego ze strony www.e-deklaracje.gov.pl niezbędne jest pobranie i zainstalowanie aktualnej Wtyczki (plug-in) wersja 2.0.1. Wtyczka dostępna jest w zakładce „Do pobrania”.
W zakładce „Do pobrania” udostępniona została również aktualna wersja aplikacji e-Deklaracje Desktop wersja 4.0.2. Aktualne formularze interaktywne deklaracji i zeznań PIT za rok 2011 dostępne są w zakładce „Formularze”.

Numer referencyjny

Po wysłaniu formularza podatnik powinien otrzymać numer referencyjny, automatycznie generowany przez system. Będzie on potrzebny do pobrania urzędowego poświadczenia odbioru (UPO). UPO stanowi dowód i potwierdza termin złożenia deklaracji. Traktowane jest na równi z dowodem nadania listu poleconego czy potwierdzeniem złożenia zeznania bezpośrednio w urzędzie skarbowym. Do celów dowodowych przed urzędem skarbowym wystarczy zachować UPO. Zawsze warto również zapisać kopię zeznania na dysku.