Stan aktualny na dzień 19-05-2012

Powiadamiacz

Chcesz wiedzieć pierwszy o nowych poradach i zmianach w prawie?

Zapisz się

Dbamy o jakość

Pełna treść

A A A

Konsekwencje zmian w klasyfikacji budżetowej obowiązującej od 1.1.2012 r.

Autor: Wojciech Lachiewicz

Data publikacji: 23.02.2012

Dnia 1.1.2012 r. weszła w życie obszerna nowelizacja klasyfikacji budżetowej. Zmiany obejmują m.in. zagadnienia związane z pomocą zagraniczną, pomocą społeczną, klubami dziecięcymi i dziennymi opiekunami, szkolnictwem wyższym, dotacjami na ochronę środowiska, wydatkami na zakup żywności. Konsekwencje tych zmian dla praktyki finansowej przedstawiamy w poniższym artykule.

1. Zmiany w klasyfikacji rozdziałów

1.1. Koniec funkcjonowania rozdziałów ***93 oraz ***94

1.2. Nowe rozdziały z oznaczeniami ***79

1.3. Nowe rozdziały z oznaczeniami ***80 – Działalność badawczo-rozwojowa

1.4. Zmiany w dziale 730 – Nauka

1.5. Nowy rozdział 75077 – Władza Wdrażająca Programy Europejskie

1.6. Nowy rozdział 75422 – Krajowe Biuro Informacji i Poszukiwań Polskiego Czerwonego Krzyża

1.7. Zmiana nazwy rozdziału 75626 na brzmienie – Wpływy z podatku akcyzowego od paliw opałowych (z wyłączeniem wyrobów węglowych)

1.8. Uchylenie rozdziału 75647 – Pobór podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetowych

1.9. Nowy rozdział 80311 – Zadania projakościowe

1.10. Zmiana nazwy rozdziału 85134 na brzmienie – Inspekcja do Spraw Substancji Chemicznych

1.11. Uchylenie rozdziału 85138 – Dopłaty do oprocentowania kredytów udzielanych lekarzom, lekarzom dentystom, pielęgniarkom i położnym oraz umorzenia tych kredytów

1.12. Zmiany w dziale 852 – Pomoc społeczna

1.13. Nowe rozdziały 85306 – Kluby dziecięce oraz 85307 – Dzienni opiekunowie

1.14. Zmienione objaśnienia do rozdziału 75309

1.15. Nowy rozdział 90024 – Wpływy i wydatki związane z wprowadzeniem do obrotu baterii i akumulatorów

1.16. Nowy rozdział 92126 – Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia

2. Zmiany w klasyfikacji paragrafów dochodów

2.1. Zmiana nazwy dotychczasowej czwartej cyfry paragrafowej dochodów o numerze 9

2.2. Uchylenie paragrafów dochodów 226 i 250

2.3. Nowe brzmienie paragrafu dochodów 227

2.4. Zmiana objaśnień do paragrafu 253

2.5. Utworzenie nowego paragrafu 301 – Wpływy z tytułu wpłat dokonywanych przez fundusze celowe do budżetu państwa

2.6. Uchylenie paragrafu 072 – Wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych

2.7. Utworzenie nowego paragrafu 079 – Wpłata do budżetu nadwyżek środków znajdujących się na rachunkach państwowych funduszy celowych tworzonych z przychodów z prywatyzacji

2.8. Wprowadzenie objaśnień do paragrafu 246 oraz 628 dla dotacji z funduszy celowych

3. Zmiany w klasyfikacji paragrafów wydatków

3.1. Nowy paragraf 301 – Wpłaty dokonywane przez fundusze celowe do budżetu państwa

3.2. Skorygowanie nieścisłości w grupie paragrafów wydatków – Obsługa długu publicznego

3.3. Zmiany w paragrafach wydatków budżetu państwa dochodów z tytułu dotacji dla uczelni wyższych

3.4. Uzupełnienie objaśnień do paragrafu 422 – Zakup środków żywności

3.5. Wprowadzenie objaśnień do paragrafu 246 oraz 628 dla dotacji z funduszy celowych

3.6. Zmiany w paragrafie wydatków dla żołnierzy – paragrafy 405 i 406

4. Konkluzje do zmian w klasyfikacji budżetowej

Dnia 1.1.2012 r. weszły w życie przepisy zmieniające rozporządzenie Ministra Finansów z 2.3.2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. Nr 38, poz. 207 ze zm.; dalej: KlasBudżR). Zmiany w KlasBudżR wynikają z:

  • § 2 w zw. z § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z 1.12.2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. Nr 185, poz. 1098; dalej: KlasBudżZm1),
  • rozporządzenia Ministra Finansów z 29.8.2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. Nr 185, poz. 1098; dalej: KlasBudżZm2),
  • rozporządzenia Ministra Finansów z 28.12.2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. Nr 296, poz. 1758; dalej: KlasBudżZm3).

1. Zmiany w klasyfikacji rozdziałów

1.1. Koniec funkcjonowania rozdziałów ***93 oraz ***94

Z mocy § 1 pkt 2 lit. a KlasBudżZm1 od 1.1.2011 r. w KlasBudżR w obrębie działów: 010, 020, 050, 100, 150, 400, 500, 550, 600, 630, 700, 710, 720, 730, 750, 751, 752, 921, 925, i 926 – stosowano dodatkowe rozdziały:

  • ***93 – Dochody państwowej jednostki budżetowej uzyskane z tytułu przejętych zadań, które w 2010 r. były finansowane z rachunku dochodów własnych,
  • ***94 – Dochody państwowej jednostki budżetowej uzyskane z tytułu przejętych zadań, które w 2010 r. były realizowane przez gospodarstwo pomocnicze.

W nowo utworzonych rozdziałach trzy pierwsze cyfry odpowiadały oznaczeniom cyfrowym ww. działów. Funkcjonowanie rozdziałów z ww. cyframi ograniczało się tylko do roku 2011 i miało służyć oddzielnemu zewidencjonowaniu dochodów państwowej jednostki budżetowej z przejmowanych przez nią wpływów po likwidacji gospodarstwa pomocniczego i po likwidacji rachunku dochodów własnych. Według § 2 KlasBudżZm1 opisane powyżej rozdziały utraciły moc od 1.1.2012 r.

1.2. Nowe rozdziały z oznaczeniami ***79

Przepisami KlasBudżZm2 do załącznika nr 2 (Klasyfikacja rozdziałów) w obrębie działów 010, 020, 050, 100, 150, 400, 500, 550, 600, 630, 700, 710, 720, 730, 750, 751, 752, 753, 754, 755, 801, 803, 851, 852, 853, 854, 900, 921, 925 i 926 dodano nowe rozdziały oznaczone jako: ***79 – Pomoc zagraniczna, z objaśnieniami, że (cyt.): „Rozdział ten obejmuje wydatki na pomoc zagraniczną, w szczególności dla państw rozwijających się, oraz pomoc humanitarną”.

Konsekwencją wprowadzenia rozdziałów z oznaczeniami ***79 jest uchylenie rozdziału 75060 – Pomoc zagraniczna występującego w obrębie Działu 750 – Administracja publiczna.

W uzasadnieniu do projektu KlasBudżZm2 założono, że nowe rozdziały z końcówką: ***79 umożliwią precyzyjną identyfikację przeznaczenia wsparcia jako wydatków związanych z pomocą zagraniczną, tj. pomocą udzielaną przez Polskę na rzecz innych państw oraz instytucji, funduszy, agend międzynarodowych i pozostałych podmiotów wspierających rozwój społeczeństw innych krajów, w tym wydatków związanych z finansowaniem Oficjalnej Pomocy Rozwojowej. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu KlasBudżZm2, do pomocy zagranicznej zaliczyć należy dokonywane ze środków publicznych wszelkie jednostronne (nieekwiwalentne) transfery środków pieniężnych oraz zakupionych składników rzeczowych i usług na rzecz wyżej wymienionych podmiotów prawa międzynarodowego – za pośrednictwem których Polska wspiera te podmioty, nie czerpiąc z tego faktu bezpośrednich korzyści. W definicji „pomocy zagranicznej” mieszczą się między innymi świadczenia o charakterze edukacyjnym, doradczym, szkoleniowym i innym, jak również koszty administracyjne ponoszone w procesie przekazywania pomocy zagranicznej. Pomoc zagraniczna może być świadczona w formie grantu, pożyczki, kredytu, gwarancji. Katalog form pomocy nie jest zamknięty. Specyficzną postacią pomocy zagranicznej jest pomoc humanitarna, której celem jest udzielanie wsparcia, opieki i ochrony dla ludności będącej ofiarą konfliktów zbrojnych, klęsk żywiołowych lub innych katastrof spowodowanych przez naturę lub człowieka. Wsparcie to polega w szczególności na przekazywaniu środków finansowych, pomocy rzeczowej lub podejmowaniu innych niezbędnych działań na rzecz poszkodowanych (np. działań ratowniczych). Pomoc zagraniczna świadczona na rzecz państw słabiej rozwiniętych klasyfikowana jest w nomenklaturze międzynarodowej jako Oficjalna Pomoc Rozwojowa (ODA). Polska będąc państwem stosunkowo zaawansowanym gospodarczo, bierze udział w finansowaniu pomocy rozwojowej (ODA). Zgodnie z definicją OECD, pod pojęciem Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (Official Development Assistance, ODA) rozumie się ogół działań finansowanych ze środków publicznych, mających na celu bezpośrednie wsparcie potrzeb rozwojowych krajów słabiej rozwiniętych. Wsparcie to udzielane jest państwom bezpośrednio lub za pośrednictwem organizacji, funduszy i agend międzynarodowych. W szczególności działania te służą redukcji ubóstwa, poprawie stanu zdrowia ludności, wspieraniu trwałego rozwoju społeczno-gospodarczego, przestrzeganiu praw człowieka, promowaniu demokracji i społeczeństwa obywatelskiego, rządów prawa i zasad dobrego rządzenia, promocji globalnego bezpieczeństwa i stabilności, ochronie środowiska naturalnego oraz zapewnieniu pomocy, opieki i ochrony ludności, która stała się ofiarą konfliktów, klęsk lub katastrof, a także podwyższeniu poziomu edukacji rozwojowej. Oficjalną Pomoc Rozwojową stanowią działania świadczone na rzecz grupy państw oraz organizacji określonych przez OECD i umieszczonych na oficjalnych listach tworzonych przez tę Organizację. Formy Oficjalnej Pomocy Rozwojowej pokrywają się z formami pomocy zagranicznej.

Nowe rozdziały będą pomocne zarówno dla jednostek sektora rządowego, jak i dla planowania oraz ewidencji wydatków budżetów samorządów.

W celu oznaczenia wydatków udzielanych z polskich środków publicznych na wsparcie infrastruktury wodociągowej innego kraju zastosujemy „rozdział 40079”, w celu wsparcia zaś organizacji administracji wspomaganego państwa „rozdział 75079”.

1.3. Nowe rozdziały z oznaczeniami ***80 – Działalność badawczo-rozwojowa

Z mocy przepisów KlasBudżZm2 do załącznika nr 2 (Klasyfikacja rozdziałów) w obrębie działów: 010, 020, 050, 100, 150, 400, 500, 550, 600, 630, 700, 710, 720, 750, 751, 752, 753, 754, 755, 801, 803, 851, 852, 853, 854, 900, 921, 925 i 926 – dodano nowe rozdziały: ***80 – Działalność badawczo-rozwojowa.

Trzy pierwsze cyfry pochodzą z oznaczenia działu. Według uzasadnienia towarzyszącego projektowi KlasBudżZm2, nowo utworzone rozdziały z oznaczeniem „***80” umożliwią bardziej przejrzyste planowanie i ewidencjonowanie w resortowych częściach budżetu państwa kwot przeznaczonych na działalność badawczo-rozwojową. Ułatwi to Ministrowi Finansów i Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitorowanie poziomu planowanych środków na powyższy cel, zgodnie z dyspozycją Uchwały Nr 155/2010 Rady Ministrów z 28.9.2010 r. w sprawie działań mających na celu konsolidację środków publicznych przeznaczanych na naukę.

W konsekwencji utworzenia nowego rozdziału 90080 w dziale 900 – Gospodarka komunalna uchylono dotychczasowy rozdział 90010 – Działalność badawczo-rozwojowa.

1.4. Zmiany w dziale 730 – Nauka

W ramach dostosowania nazewnictwa rozdziałów klasyfikacji do zmienionych nazw zadań administracji rządowej w dziale 730 – Nauka na podstawie KlasBudżZm2:

  • dotychczasowy rozdział 73005 – Działalność statutowa i inwestycyjna jednostek naukowych oraz badania własne szkół wyższych – otrzymał nową nazwę rozdział 73005 – Działalność statutowa i inwestycyjna jednostek naukowych,
  • rozdział 73006 – Działalność wspomagająca badania – otrzymał nazwę rozdział 73006 – Działalność upowszechniająca naukę,
  • rozdział 73007 – Współpraca naukowa i naukowo-techniczna z zagranicą – nazwano rozdział 73007 – Współpraca naukowa z zagranicą.

1.5. Nowy rozdział 75077 – Władza Wdrażająca Programy Europejskie

Przepisami KlasBudżZm2 w obrębie działu 750 – Administracja publiczna utworzono nowy rozdział 75077 – Władza Wdrażająca Programy Europejskie.
Podmiot pn. Władza Wdrażająca Programy Europejskie (WWPE) jest państwową jednostką budżetową podległą ministrowi właściwemu ds. administracji. WWPE zajmuje się zarządzaniem środkami funduszy strukturalnych UE i innej pomocy zagranicznej, takimi jak:

  • Program Operacyjny „Infrastruktura i Środowisko” – w zakresie XI osi priorytetowej „Kultura i dziedzictwo kulturowe”,
  • Program Operacyjny „Innowacyjna Gospodarka” – w zakresie VII osi priorytetowej „Społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji” i VIII osi priorytetowej „Społeczeństwo informacyjne – zwiększenie innowacyjności gospodarki”,
  • Program Operacyjny „Kapitał Ludzki” – Poddziałanie 1.3.1 „Projekty na rzecz społeczności romskiej”,
  • Europejski Funduszu na rzecz Uchodźców,
  • Fundusz Granic Zewnętrznych,
  • Europejski Funduszu na rzecz Powrotów Nielegalnych Imigrantów,
  • Fundusz Schengen,
  • Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweski Mechanizm Finansowy – w zakresie Priorytetu „Wdrażanie przepisów z Schengen, wsparcie Narodowych Planów Działania z Schengen oraz wzmacnianie sądownictwa”, w zakresie Priorytetu „Polityka regionalna i działania transgraniczne” oraz w zakresie Priorytetu „Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast”,
  • Program Sąsiedztwa Polska-Białoruś-Ukraina INTERREG IIIA/TACIS CBC,
  • Interreg IIIA Polska – Słowacja,
  • System Informacyjny Schengen,
  • System Informacji Wizowej,
  • ESPON,
  • INTERACT.

1.6. Nowy rozdział 75422 – Krajowe Biuro Informacji i Poszukiwań Polskiego Czerwonego Krzyża

Na podstawie przepisów KlasBudżZm2 w dziale 754 – Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa utworzono nowy rozdział 75422 – Krajowe Biuro Informacji i Poszukiwań Polskiego Czerwonego Krzyża.

Polski Czerwony Krzyż (PCK) jest organizacją społeczną funkcjonującą na podstawie ustawy z 16.11.1964 r. o Polskim Czerwonym Krzyżu (Dz.U. Nr 41, poz. 276). Do zadań ustawowych PCK należy między innymi prowadzenie Krajowego Biura Informacji przewidzianego w konwencjach międzynarodowych o traktowaniu jeńców wojennych oraz o ochronie osób cywilnych podczas wojny. Pod dotychczasowym stanem podziałek KlasBudżR dotacje celowe z budżetu państwa na ww. Biuro po uchwaleniu ustawy budżetowej były planowane przez Ministra Administracji (organ sprawujący nadzór nad PCK) w obrębie działu 754 w rozdziale właściwym dla „pozostałej działalności” (75495), czyli w podziałce ujmującej wiele wydatków działu 754 niezaliczanych do poprzedzających rozdziałów. Wyodrębnienie w specjalnie utworzonym rozdziale 75422 wydatków na działalność ww. Biura PCK usprawni proces planowania i wykonywania budżetu państwa. Utworzony rozdział 75422 umożliwi zabezpieczanie środków z przeznaczeniem stricte na zadania ustawowe ww. Biura PCK bezpośrednio w uchwalanej przez Sejm ustawie budżetowej.

1.7. Zmiana nazwy rozdziału 75626 na brzmienie – Wpływy z podatku akcyzowego od paliw opałowych (z wyłączeniem wyrobów węglowych)

Na podstawie przepisów KlasBudżZm3 do załącznika nr 2 (klasyfikacja rozdziałów) w obrębie działu 756 – Dochody od osób prawnych, od osób fizycznych i od innych jednostek nieposiadających osobowości prawnej oraz wydatki związane z ich poborem, rozdział 75626 – Wpływy z podatku akcyzowego od olejów opałowych – otrzymał nową nazwę rozdział 75626 – Wpływy z podatku akcyzowego od paliw opałowych (z wyłączeniem wyrobów węglowych).

Przeprowadzone zmiany są podyktowane nowelizacją ustawy z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 108, poz. 626 ze zm.) dokonaną przepisami ustawy z 16.9.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378).

Konsekwencją zawężenia zakresu dochodów zaliczanych do rozdziału 75626 jest utworzenie nowego rozdziału 75629 – Wpływy z podatku akcyzowego od wyrobów węglowych.

1.8. Uchylenie rozdziału 75647 – Pobór podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetowych

Na podstawie przepisów KlasBudżZm2 w dziale 756 – Dochody od osób prawnych, od osób fizycznych i od innych jednostek nieposiadających osobowości prawnej oraz wydatki związane z ich poborem – uchylono rozdział 75647 – Pobór podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetowych (wraz z towarzyszącymi mu objaśnieniami). Zmiana ma konsekwencje zarówno dla wydatków budżetu państwa, jak i dla wydatków budżetów samorządów. Jej przyczyną była krytyka posługiwania się „rozdziałem 75647” wyrażona przez NIK po kontroli wykonania budżetu państwa za rok 2009. Wbrew nazwie, podziałką rozdział 75647 nie obejmowano wszystkich wydatków związanych z poborem danin publicznych. W rozdziale 75647 nie planowano wydatków osobowych (etatów). Jak wskazał NIK, jego stosowanie przez urzędy skarbowe w roku 2009 było dowolne (niejednorodne). Nie było jasne to, które z kosztów funkcjonowania urzędów skarbowych (np. czynsze, energia, remonty) należało planować w rozdziale 75647, a które w rozdziale 75009 – Urzędy skarbowe. W wystąpieniu pokontrolnym NIK zalecił Ministrowi Finansów ustalenie jednoznacznych kryteriów klasyfikacji wydatków do rozdziału 75647. W odpowiedzi na to Minister Finansów nie uzupełnił podziałki: „rozdział 75647” o miarodajne objaśnienia, ale w KlasBudżZm2 zadecydował o uchyleniu rozdziału 75647.

Wydatki dotychczas planowane w rozdziale 75647 przeszły w całości do rozdziałów właściwych wydatkom na funkcjonowanie organów administracji rządowej i samorządowej, jako wydatki tzw. administracji skarbowej zajmującej się poborem podatków i innych danin publicznych.

Od 1.1.2012 r. wydatki budżetu gminy z tytułu poboru podatków lokalnych w formie inkasa należy ujmować w dziale 750, rozdziale 75023 – Urzędy gmin (miast i miast na prawach powiatu). Dobór ww. podziałki ma uzasadnienie w tym, że to urząd gminy realizuje pobór podatków lokalnych i zarazem w tym, że w KlasBudżR brak jest innej pozycji obejmującej wydatki właściwe nazwie uchylonego „rozdziału 75647”.

1.9. Nowy rozdział 80311 – Zadania projakościowe

Z mocy przepisów KlasBudżZm2 w dziale 803 – Szkolnictwo wyższe powstał nowy rozdział 80311 – Zadania projakościowe. Rozdział ten umożliwi ujmowanie w budżecie państwa środków finansowych wynikających z przepisów ustawy z 18.3.2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 84, poz. 455). Przepisy te wprowadziły nowe źródło finansowania szkół wyższych z przeznaczeniem na zadania projakościowe, tj. na dofinansowanie:

  • jednostek organizacyjnych, którym nadany został status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego,
  • podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni posiadających ocenę wyróżniającą na podstawie opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej,
  • podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni w zakresie wdrażania systemów poprawy jakości kształcenia oraz Krajowych Ram Kwalifikacji.

Z rozdziału 80311 będzie również można finansować zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich prowadzonych w uczelniach niepublicznych oraz dofinansowywać stypendia doktoranckie dla 30% najlepszych doktorantów.

1.10. Zmiana nazwy rozdziału 85134 na brzmienie – Inspekcja do Spraw Substancji Chemicznych

Przepisami KlasBudżZm2 w załączniku nr 2 do KlasBudżR w obrębie działu 851 – Ochrona zdrowia, dotychczasowy rozdział 85134 – Inspekcja do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych zmienił nazwę na: rozdział 85134 – Inspekcja do Spraw Substancji Chemicznych.

Zmianę nazwy rozdziału 85134 w uzasadnieniu do projektu KlasBudżZm2 tłumaczono potrzebą dostosowania do nowej ustawy z 25.2.2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz.U. Nr 63, poz. 322). Mimo to nowa nazwa rozdziału 85134 nadal nie jest prawidłowa. Powołana ustawa utworzyła bowiem organ administracji rządowej pn. Inspektor ds. Substancji Chemicznych, który działa za pomocą jednostki budżetowej pn. Biuro ds. Substancji Chemicznych. Stąd nazwa „Inspekcja…” zastosowana w rozdziale 85134 powinna zostać zmieniona na taką, która bądź to nawiązywałaby do nazwy organu (Inspektor ds. Substancji Chemicznych), bądź do nazwy obsługującego organ urzędu centralnego (Biuro ds. Substancji Chemicznych).

1.11. Uchylenie rozdziału 85138 – Dopłaty do oprocentowania kredytów udzielanych lekarzom, lekarzom dentystom, pielęgniarkom i położnym oraz umorzenia tych kredytów

Na podstawie KlasBudżZm2 w obrębie działu 851 – Ochrona zdrowia uchylono rozdział 85138 – Dopłaty do oprocentowania kredytów udzielanych lekarzom, lekarzom dentystom, pielęgniarkom i położnym oraz umorzenia tych kredytów. Dotychczasowa podziałka służyła planowaniu wydatków budżetu państwa z tytułu zadań wynikających z ustawy z 24.8.2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych lekarzom, lekarzom dentystom, pielęgniarkom i położnym oraz o umarzaniu tych kredytów (Dz.U. Nr 128, poz. 1406 ze zm.). Ustawę tę uchylono przepisem art. 220 pkt 2 ustawy z 15.4.2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. Nr 112, poz. 654 ze zm.).

1.12. Zmiany w dziale 852 – Pomoc społeczna

Przepisami KlasBudżZm3 w obrębie działu 852 – Pomoc społeczna:

  • dodano objaśnienia do rozdziału 85204 – Rodziny zastępcze,
  • utworzono nowy rozdział 85206 – Wspieranie rodzin,
  • dodano objaśnienia do rozdziału 85226 – Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze.

Zmiany spowodowane są ustawą z 9.6.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, poz. 887 ze zm.).

Zgodnie z objaśnieniami do rozdziału 85204 (cyt.): „W rozdziale tym ujmuje się wydatki na wspieranie rodziny, zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, m.in. na asystentów rodziny i rodziny wspierające”.

Według objaśnień dodanych do rozdziału 85226 (cyt.): „W rozdziale tym ujmuje się wydatki związane z prowadzeniem ośrodków adopcyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej”.

1.13. Nowe rozdziały 85306 – Kluby dziecięce oraz 85307 – Dzienni opiekunowie

W dniu 4.4.2011 r. weszła w życie ustawa z 4.2.2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. Nr 45, poz. 235 ze zm. – dalej: OpiekDziecU). Wśród form sprawowania opieki nad małymi dziećmi przepisy OpiekDziecU przewidują „żłobek” oraz nowe instytucje, jakimi są „klub dziecięcy” i „dzienny opiekun”.

W dotychczasowej KlasBudżR w dziale 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej występował już od dawna rozdział 85305 – Żłobki. Natomiast wydatki budżetu gmin na dwie nowe formy opieki nad dziećmi w roku 2011 planowano w rozdziale 85395 – Pozostała działalność. W konsekwencji wydatki budżetu gminy na kluby dziecięce i umowę z dziennym opiekunem nie były wyodrębnione w dziale 853 i zarazem nie można było ich planować w rozdziale 85305 – Żłobki.

Z mocy KlasBudżZm2 od 1.1.2012 r. wydatki na dwie nowe formy sprawowania opieki nad małymi dziećmi należy ujmować w wyodrębnionym w tym celu rozdziale 85306 – Kluby dziecięce, albo w rozdziale 85307 – Dzienni opiekunowie.

1.14. Zmienione objaśnienia do rozdziału 75309

Z mocy KlasBudżZm2 w dziale 753 (Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne) zmieniły się objaśnienia do rozdziału 75309 (Składki na ubezpieczenia społeczne). W nowych objaśnieniach poszerzono dotychczas tam opisany (jako przykład) krąg osób, za które ZUS opłaca składki o osoby wykonujące czynności niani na podstawie umowy uaktywniającej zawieranej przez nianię z rodzicem dziecka w trybie przepisów OpiekDziecU.

1.15. Nowy rozdział 90024 – Wpływy i wydatki związane z wprowadzeniem do obrotu baterii i akumulatorów

Na skutek wejścia w życie przepisów KlasBudżZm3 od 1.1.2012 r. w dziale 900 – Gospodarka komunalna i ochrona środowiska powstał nowy rozdział 90024 – Wpływy i wydatki związane z wprowadzeniem do obrotu baterii i akumulatorów.

W świetle art. 65 ustawy z 24.4.2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz.U. Nr 79, poz. 666 ze zm.) marszałek województwa jest organem pobierającym opłatę produktową i dodatkową opłatę produktową od osób wprowadzających baterie i akumulatory. Wpływy z ww. opłat są dochodami budżetu państwa, które marszałek gromadzi na oddzielnym rachunku bankowym. Utworzony rozdział 90024 umożliwi bardziej przejrzyste planowanie i ewidencje dochodów budżetu państwa z ww. opłat, a także ułatwi planowanie dochodów budżetu województwa z dotacji otrzymywanej z budżetu państwa na zlecone województwom zadania rządowe z zakresu edukacji z art. 66 ww. ustawy.

1.16. Nowy rozdział 92126 – Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia

Przepisami KlasBudżZm2 w obrębie działu 921 – Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego wyodrębniono nowy rozdział 92126 – Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. W rozdziale 92126 będą wyodrębniane wydatki budżetowe wynikające z ustawy z 25.3.2011 r. o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (Dz.U. Nr 76, poz. 408). Pomimo że ww. ustawa weszła w życie od 19.4.2011 r., opisana zmiana do KlasBudżR znajdzie zastosowanie pierwszy raz do opracowania ustawy budżetowej na rok 2013 r. (§ 2 ust. 2 KlasBudżZm2).

Centrum jest państwową osobą prawną należącą do sektora finansów publicznych, w rozumieniu art. 9 pkt 14 FinPublU. Do zadań Centrum należy:

  • prowadzenie, inicjowanie i wspieranie badań naukowych;
  • prowadzenie działalności wydawniczej;
  • upowszechnianie w społeczeństwach polskim i rosyjskim wiedzy o stosunkach polsko-rosyjskich, historii, kulturze i dziedzictwie obu narodów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, Federacji Rosyjskiej oraz innych krajów;
  • prowadzenie, inicjowanie i wspieranie działalności edukacyjnej w Rzeczypospolitej Polskiej i Federacji Rosyjskiej;
  • organizowanie konferencji, sympozjów, wykładów, seminariów i dyskusji;
  • utrzymywanie kontaktów z ośrodkami akademickimi, eksperckimi, naukowymi, kulturalnymi i politycznymi w Rzeczypospolitej Polskiej i Federacji Rosyjskiej;
  • dofinansowywanie przedsięwzięć podejmowanych na rzecz dialogu i porozumienia w stosunkach polsko-rosyjskich;
  • inicjowanie i wspieranie polsko-rosyjskiej wymiany młodzieży i studentów;
  • organizowanie i wspieranie polsko-rosyjskiej współpracy między środowiskami naukowo-eksperckimi, ośrodkami akademickimi, organizacjami pozarządowymi, jednostkami samorządu terytorialnego oraz organizacjami samorządu zawodowego i gospodarczego z Rzeczypospolitej Polskiej i Federacji Rosyjskiej;
  • współpraca z instytucją utworzoną przez władze Federacji Rosyjskiej, której celem jest podejmowanie działań na rzecz dialogu i porozumienia w stosunkach rosyjsko-polskich.

Centrum otrzymuje rokrocznie dotację podmiotową z budżetu państwa. Dodatkowo na prowadzenie badań naukowych Centrum uzyskuje środki publiczne na podstawie ustawy z 39.4.2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. Nr 96, poz. 615) oraz ustawy z 30.4.2010 r. o Narodowym Centrum Nauki (Dz.U. Nr 96, poz. 617 ze zm. oraz Nr 257, poz. 1726).

2. Zmiany w klasyfikacji paragrafów dochodów

2.1. Zmiana nazwy dotychczasowej czwartej cyfry paragrafowej dochodów o numerze 9

W związku z KlasBudżZm3 nazwa dotychczasowej czwartej cyfry paragrafowej dochodów o numerze: 9 – Współfinansowanie programów i projektów realizowanych ze środków z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rybackiego oraz z funduszy unijnych finansujących Wspólną Politykę Rolną (wraz z objaśnieniami) została zmieniona na:
9 – Współfinansowanie programów i projektów realizowanych ze środków z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rybackiego oraz z funduszy unijnych finansujących Wspólną Politykę Rolną.

Zgodnie z nowymi objaśnieniami: „Symbol ten stosuje się do oznaczenia dochodów, których źródłem są między innymi środki z budżetu państwa lub inne, przekazane jednostkom sektora finansów publicznych jako współfinansowanie programów wykazanych w załączniku do ustawy budżetowej, sporządzanym na podstawie art. 121 ust. 1 ustawy. Symbol ten stosuje się również do oznaczenia dochodów, których źródłem są, w części odpowiadającej finansowaniu z budżetu środków europejskich, jak i z budżetu państwa, odsetki, a także środki z tytułu kar umownych, opłat rezygnacyjnych, wadiów oraz pozostałych dochodów lub przychodów powstałych w związku z realizacją projektu finansowanego z udziałem środków europejskich”.

Dzięki nowemu opisowi do „cyfry 9” bardziej przejrzyste stanie się ewidencjonowanie dochodów z tytułu:

  • odsetek ze środków budżetowych powstających na rachunku beneficjenta projektu,
  • odsetek od zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur,
  • kar umownych i opłat rezygnacyjnych,
  • wadiów.

2.2. Uchylenie paragrafów dochodów 226 i 250

Przepisami KlasBudżZm2 uchylono dotychczasowe podziałki dochodów z dotacji:

  • paragraf 226 – Dotacja podmiotowa z budżetu otrzymana przez uczelnię niepubliczną na pozostałe zadania (wraz z objaśnieniami),
  • paragraf 250 – Dotacja podmiotowa z budżetu otrzymana przez uczelnię niepubliczną na zadania, o których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27.7. 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (wraz z objaśnieniami).

Istnienie ww. paragrafów dochodów w KlasBudżR było bezprzedmiotowe, gdyż uczelnie niepubliczne nie stosują podziałek KlasBudżR, ani do księgowania dochodów, ani do ewidencji swoich wydatków.

2.3. Nowe brzmienie paragrafu dochodów 227

Zmieniając oznaczenia dochodów dotacyjnych przepisami KlasBudżZm2 w podziałce: paragraf 227 – Dotacja podmiotowa z budżetu otrzymana przez uczelnię publiczną na pozostałe zadania (wraz z objaśnieniami) – nadano nowe brzmienie: § 227 – Dotacja podmiotowa z budżetu otrzymana przez uczelnię publiczną lub prowadzącą studia doktoranckie jednostkę naukową na pozostałe zadania.

Zgodnie z objaśnieniami: „W paragrafie tym ujmuje się dotacje otrzymane z budżetu przez uczelnie publiczne lub prowadzące studia doktoranckie jednostki naukowe, zaliczane do sektora finansów publicznych, na zadania określone w ustawie z 27.7.2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), niezaliczane do paragrafu 252.”.

2.4. Zmiana objaśnień do paragrafu 253

Zmieniono objaśnienia do paragrafu 253 – Dotacja podmiotowa z budżetu otrzymana przez jednostkę naukową. Obecnie: „W paragrafie tym ujmuje się dochody jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z 30.4.2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. Nr 96, poz. 615 ze zm.), z wyłączeniem jednostek niezaliczanych do sektora finansów publicznych.”. Podkreślenie w komentarzu do § 253, że paragrafu nie stosuje się do klasyfikacji dochodów jednostek naukowych nienależących do sektora finansów publicznych jest zbędne. Klasyfikacja budżetowa, zgodnie z jej prawną istotą, służy wyłącznie jednostkom sektora finansów publicznych. Zatem niecelowe jest tłumaczenie w objaśnieniach do § 253, że podziałek tych nie stosują podmioty spoza sektora finansów publicznych.

2.5. Utworzenie nowego paragrafu 301 – Wpływy z tytułu wpłat dokonywanych przez fundusze celowe do budżetu państwa

Przepisy KlasBudżZm2 utworzyły nową podziałkę w paragrafach dochodów: paragraf 301 – Wpływy z tytułu wpłat dokonywanych przez fundusze celowe do budżetu państwa. Należy zauważyć, że nie wszystkie państwowe fundusze celowe mają w KlasBudżR wyodrębniony „rozdział”. Dlatego specyfikowanie ww. dochodów za pomocą specjalnego paragrafu należy uznać za w pełni uzasadnione.

Zgodnie z objaśnieniami: „Paragraf ten ma zastosowanie w szczególności do ujmowania w budżecie państwa wpłaty otrzymanej ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu ponoszenia przez budżet państwa wydatków związanych z przejęciem przez ministra właściwego do spraw pracy zadań i pracowników Krajowego Biura Funduszu.”.

2.6. Uchylenie paragrafu 072 – Wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych

Ze względu na kończący się proces prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w KlasBudżR postanowiono zrezygnować ze specjalnego wyodrębniania dochodów budżetu z tytułu wpłat z zysku przedsiębiorstw państwowych. Przepisami KlasBudżZm2 uchylono paragraf 072 – Wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych.

Natomiast dotychczasowemu paragrafowi 073 – Wpłaty z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa lub spółek jednostek samorządu terytorialnego – nadano nową nazwę: paragraf 073 – Wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych, jednoosobowych spółek Skarbu Państwa i spółek jednostek samorządu terytorialnego.

2.7. Utworzenie nowego paragrafu 079 – Wpłata do budżetu nadwyżek środków znajdujących się na rachunkach państwowych funduszy celowych tworzonych z przychodów z prywatyzacji

W związku z dokonaną w 2010 r. nowelizacją ustawy z 30.8.1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2010 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.) przepisami KlasBudżZm2 wprowadzono specjalną i zarazem nową podziałkę wyodrębniającą dochody budżetu państwa: paragraf 079 – Wpłata do budżetu nadwyżek środków znajdujących się na rachunkach państwowych funduszy celowych tworzonych z przychodów z prywatyzacji.

2.8. Wprowadzenie objaśnień do paragrafu 246 oraz 628 dla dotacji z funduszy celowych

Ustawa z 29.8.2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) zlikwidowała te z państwowych funduszy celowych, które miały osobowość prawną. Odmiennie potraktowano Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie FOŚiGW. Podmioty te mają charakter funduszu celowego (w rozumieniu art. art. 9 pkt 7 i art. 29 FinPublU). Są one państwowymi osobami prawnymi należącymi do sektora finansów publicznych z art. 9 pkt 14 FinPublU. Zmian cech finansowych ww. podmiotów nie uwzględniały niektóre jednostki otrzymujące dotacje z FOŚiGW. W budżetach gmin i budżetach powiatów często dochodziło do błędnego klasyfikowania dotacji z FOŚiGW za pomocą właściwych funduszom celowym podziałek § 244 lub § 626.

Celem uniknięcia wad w stosowaniu podziałek właściwych dotacjom z funduszy celowych w przepisach KlasBudżZm3 wprowadzono objaśnienia do podziałek:

  • paragraf 246 – Środki otrzymane od pozostałych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych na realizację zadań bieżących jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych,
  • paragraf 628 – Środki otrzymane od pozostałych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji i zakupów inwestycyjnych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych.

Dodane objaśnienia wskazują, że za pomocą podziałek § 246 i 628 należy również klasyfikować dotacje udzielane na podstawie ustawy z 27.5. 2001 r. – Prawo ochrony środowiska przez Narodowy (lub wojewódzki) FOŚiGW. Uzupełnienie KlasBudżR o ww. objaśnienia nie zmienia faktu, że z analizy całości podziałek dochodów w związku z przepisami art. 9 pkt 14 i art. 29 FinPublU przed nowelą wypływał oczywisty wniosek, że właściwe do klasyfikowania dotacji z FOŚiGW były (i nadal są) podziałki: § 246 i § 628.

3. Zmiany w klasyfikacji paragrafów wydatków

3.1. Nowy paragraf 301 – Wpłaty dokonywane przez fundusze celowe do budżetu państwa

W ślad za wprowadzeniem nowej podziałki dochodów: § 301 (zob. pkt 2.4), przepisami KlasBudżZm2 wprowadzono nowy paragraf wydatków: paragraf 301 – Wpłaty dokonywane przez fundusze celowe do budżetu państwa. Umożliwi on klasyfikowanie w państwowych funduszach celowych wydatków transferowych ujmowanych w dochodach budżetu państwa na § 301. Zgodnie z objaśnieniami do nowego „§ 301” wydatków (cyt.): „Paragraf ten ma zastosowanie w szczególności do ujmowania w planie finansowym Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych kwot wydatków stanowiących wpłatę do budżetu państwa z tytułu ponoszenia przez budżet państwa wydatków związanych z przejęciem przez ministra właściwego do spraw pracy zadań i pracowników Krajowego Biura Funduszu.”.

Wprowadzenie nowego § 301 wydatków zostało uznane przez Ministra Finansów za  uzasadnione ze względu na zmiany dotychczasowego wyszczególniania zakresu „grupy wydatkowej – dotacje i subwencje” we wstępie do załącznika nr 4 KlasBudżR. W KlasBudżZm2 grupa wydatków Dotacje i subwencje – 200 do 203, 211 do 213, 221 do 229, 231 do 233, 236, 237, 239 do 241, 243 do 259, 261 do 265, 268 do 277, 279 do 294, 296 do 298 i 300 – została uzupełniona o § 301 – otrzymując brzmienie: Dotacje i subwencje – 200 do 203, 211 do 213, 221 do 229, 231 do 233, 236, 237, 239 do 241, 243 do 259, 261 do 265, 268 do 277, 279 do 294, 296 do 298, 300 i 301.

Pojęcia „dotacja” i „subwencja” mają ścisłe znaczenie prawne. Przelewy redystrybucyjne na rzecz budżetu państwa, dokonywane na podstawie ustaw tworzących fundusze celowe, nie są „dotacją z funduszu celowego” w rozumieniu art. 126 FinPublU. Wpłacie środków do budżetu państwa nie towarzyszy, właściwe dotacjom, rozliczenie się z ich wykorzystania ani właściwa dotacjom odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i odpowiedzialność karna skarbowa.

Zgodnie z zasadami przyzwoitej legislacji z art. 2 Konstytucji, formułując normy KlasBudżR z zastosowaniem pojęć identycznych w brzmieniu, jak pojęcia zastosowane w przepisach FinPublU, Minister Finansów nie powinien był w akcie podrzędnym do ww. ustawy pojęciu „dotacja” nadawać odmiennego znaczenia od tego, jakie nadał mu ustawodawca.

3.2. Skorygowanie nieścisłości w grupie paragrafów wydatków – Obsługa długu publicznego

Przepisami KlasBudżZm2 kryguje się nieścisłości opisu ze wstępu załącznika nr 4 KlasBudżR, w którym określono paragrafy wchodzące do grupy paragrafów wydatków – Obsługa długu publicznego. Zapis po nowelizacji otrzymuje brzmienie: „grupa wydatków – Obsługa długu publicznego – 801, 802, 806 do 809 i 811 do 814”. Poprzedni opis nie obejmował podziałki „§ 809 – Koszty emisji samorządowych papierów wartościowych oraz inne opłaty i prowizje”. Nieścisłości opisu powodowały, że program BeSTi@ (obsługujący sprawozdawczość budżetową samorządów i mający ułatwić opracowanie wieloletniej prognozy finansowej) nie zaliczał wydatków § 809 do kosztów obsługi długu.

3.3. Zmiany w paragrafach wydatków budżetu państwa dochodów z tytułu dotacji dla uczelni wyższych

Opisanym w pkt 2.2., 2.3. i 2.4. zmianom w paragrafach dochodów z tytułu dotacji dla uczelni wyższych towarzyszą analogiczne zmiany w paragrafach wydatków budżetu państwa.

Przepisami KlasBudżZm2 zmieniono nazwę i objaśnienia dla § 226 – Dotacja podmiotowa z budżetu dla uczelni niepublicznej na pozostałe zadania” na: paragraf 226 – Dotacja podmiotowa z budżetu dla uczelni niepublicznej lub prowadzącej studia doktoranckie jednostki naukowej na pozostałe zadania. Zgodnie z nowymi objaśnieniami: „W paragrafie tym ujmuje się dotacje z budżetu dla uczelni niepublicznych lub prowadzących studia doktoranckie jednostek naukowych, niezaliczanych do sektora finansów publicznych, na zadania określone w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, niezaliczane do paragrafu 250.”.

Zmieniono również nazwę i objaśnienia dla paragrafu 227 – Dotacja podmiotowa z budżetu dla uczelni publicznej na pozostałe zadania – na: paragraf 227 – Dotacja podmiotowa z budżetu dla uczelni publicznej lub prowadzącej studia doktoranckie jednostki naukowej na pozostałe zadania. Według nowych objaśnień do § 227: „W paragrafie tym ujmuje się dotacje z budżetu dla uczelni publicznych lub prowadzących studia doktoranckie jednostek naukowych, zaliczanych do sektora finansów publicznych, na zadania określone w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, niezaliczane do paragrafu 252.”.

Zmieniono również objaśnienia do paragrafu 253 – Dotacja podmiotowa z budżetu dla jednostek naukowych. Obecnie: „W paragrafie tym ujmuje się wydatki jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, z wyłączeniem jednostek niezaliczanych do sektora finansów publicznych.”.

3.4. Uzupełnienie objaśnień do paragrafu 422 – Zakup środków żywności

W wyniku powstania nowej jednostki budżetowej, jaką jest „klub dziecięcy”, oraz w konsekwencji wprowadzenia instytucji „dziennego opiekuna” (z przepisów OpiekDziecU) za celowe uznano uzupełnienie objaśnień do podziałki: paragraf 422 – Zakup środków żywności. Zgodnie z nowymi objaśnieniami wprowadzonymi przepisami KlasBudżZm2: „Paragraf ten obejmuje pełne wydatki na zakup produktów żywnościowych, w szczególności dla osób korzystających z internatów i stołówek, dla dzieci w żłobkach, klubach dziecięcych, u dziennych opiekunów i w przedszkolach, chorych w szpitalach, krwiodawców, podopiecznych w zakładach opiekuńczych, wychowanków zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich, uczestników obozów, więźniów, żołnierzy. Opłaty za wyżywienie obejmują odpowiednie podziałki dochodów. Paragraf ten obejmuje także wydatki na zakup i utrzymanie inwentarza żywego przeznaczonego do uboju na własne potrzeby wymienionych zakładów.”.

Rozszerzenie komentarza do § 422 w zakresie wydatków na żywienie ponoszonych przez kluby dziecięce (jednostki budżetowe) nie zmienia tego, że bez nowych objaśnień i tak wydatki te zaliczałyby się do § 422, gdyż objaśnienia wymieniają jedynie przykłady stosujących podziałkę jednostek sektora finansów publicznych. Nowy komentarz do § 422, w tej części, gdzie planuje się wydatki gminnej jednostki budżetowej na zakup środków żywności dla dzieci korzystających ze świadczeń dziennego opiekuna, może już budzić wątpliwości. Zgodnie z art. 36 OpiekDziecU gmina zawiera umowę z dziennym opiekunem, w której określa wynagrodzenie za całość jego świadczeń wobec dziecka. Rodzic dziecka zawiera umowę z gminą, płacąc gminie opłatę za świadczenia dziennego opiekuna. Zapewnienie i sfinansowanie posiłku dla dziecka gwarantować powinien dzienny opiekun. W związku z tym na podstawie art. 58 OpiekDziecU rada gminy określa wysokość opłaty (płaconej przez rodzica gminie) za żywienie dziecka przez dziennego opiekuna.

Bezsporny jest fakt, że przy dokonywaniu wydatków na zakup żywności dla dzieci dzienny opiekun (osoba fizyczna na kontrakcie z gminą) nie stosuje KlasBudżR z podziałką § 422. Nowe objaśnienia do § 422 wydają się zatem dopuszczać zakupywanie żywności przez gminę ze środków budżetu i żywienie przez gminę dzieci znajdujących się u dziennego opiekuna. Tymczasem w świetle przepisów OpiekDziecU to nie gmina, ale dzienny opiekun powinien (z należności otrzymywanej od gminy) finansować żywienie dzieci oddanych jego pieczy. Reasumując, objaśnienia do § 422 nie powinny sugerować rozwiązań w zakresie organizacji żywienia dzieci oddanych opiece dziennego opiekuna, które pozostawałyby w sprzeczności z przepisami OpiekDziecU.

3.5. Wprowadzenie objaśnień do paragrafu 246 oraz 628 dla dotacji z funduszy celowych

W ślad za objaśnieniami wprowadzanymi dla podziałek dochodów z § 246 i § 628 (o czym była mowa w pkt 2.8) przepisy KlasBudżZm3 analogicznymi komentarzami o dotacjach w FOŚiGW uzupełniły podziałki wydatków z:

  • § 246 – Środki przekazane przez pozostałe jednostki zaliczane do sektora finansów publicznych na realizację zadań bieżących dla jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych,
  • § 628 – Środki przekazane przez pozostałe jednostki zaliczane do sektora finansów publicznych na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji i zakupów inwestycyjnych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych.

Według dodanych objaśnień w paragrafach wydatkowych § 246 i § 628 stosowanych w określonych ustawami jednostkach sektora finansów publicznych: „(…) ujmuje się również dotacje, o których mowa w art. 411 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska”.

3.6. Zmiany w paragrafie wydatków dla żołnierzy – paragrafy 405 i 406

Przepisami KlasBudżZm3 dokonano zmian w obrębie paragrafów wydatków:

  • § 405 – Uposażenia żołnierzy zawodowych i nadterminowych oraz funkcjonariuszy,
  • § 406 – Pozostałe należności żołnierzy zawodowych i nadterminowych oraz funkcjonariuszy.

Powodem zmian w nazwach ww. paragrafów i objaśnieniach do nich jest zakończenie realizacji zadań zawartych w „Programie profesjonalizacji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na lata 2008–2010” Program miał na celu podwyższenie zdolności operacyjnych i potencjału Sił Zbrojnych między innymi poprzez zmianę struktury osobowej i wprowadzenie czynnej służby wojskowej o charakterze „zawodowym”. Nie ma już tzw. żołnierzy nadterminowych. Dlatego zmieniono nazwę i oznaczenia dla § 405 i § 406 na:

  • „paragraf 405 – Uposażenia żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy

Paragraf ten obejmuje uposażenia zasadnicze wraz z dodatkami dla żołnierzy zawodowych, policjantów, funkcjonariuszy Straży Granicznej, funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu, funkcjonariuszy celnych oraz uposażenia zasadnicze wraz z dodatkami, nagrody uznaniowe i zapomogi dla funkcjonariuszy Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego”,

  • „paragraf 406 – Pozostałe należności żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy

Paragraf ten obejmuje inne należności (świadczenia) przysługujące żołnierzom zawodowym oraz funkcjonariuszom, niezaliczone do paragrafu 405”.

4. Konkluzje do zmian w klasyfikacji budżetowej

Zmiany do KlasBudżR dokonane przepisami KlasBudżZm2 i KlasBudżZm3 były w większości potrzebne. Szkoda tylko, że niektóre z korekt przeprowadzono ze znacznym opóźnieniem.

Najczęstszym powodem zmian w klasyfikacji budżetowej jest postępująca nowelizacja przepisów finansowych z ustawodawstwa szczególnego i aktów wykonawczych. Zgodnie z art. 39 ust. 1 FinPublU, działy i rozdziały w KlasBudżR powinny na bieżąco odpowiadać rodzajom działalności, z której pochodzi dochód lub na którą przeznaczany jest wydatek budżetu. Z kolei paragrafy KlasBudżR powinny umożliwiać klasyfikowanie wszelkich legalnych dochodów i rodzajów dokonywanych wydatków. Tymczasem od wielu lat klasyfikacja budżetowa nie dość, że nie zawsze nadąża za ustawodawstwem, to dodatkowo aż zanadto zamyka się „sama w sobie”. Szczególnie niekorzystnym zjawiskiem są sytuacje, gdy nowo powstałym źródłom dochodów lub nowemu tytułowi prawnemu umożliwiającemu dokonanie wydatku towarzyszą poważne utrudnienia lub wręcz niemożność zaplanowania wpływów i wydatków w budżecie państwa lub budżecie samorządu. Rozwiązaniem byłoby wprowadzenie „paragrafów ogólnych”, jakie mogłyby doraźnie służyć do klasyfikowania nowych dochodów i wydatków ze zmienionego ustawodawstwa, zanim Minister Finansów nie skoryguje KlasBudżR.

Obserwowanemu nienadążaniu KlasBudżR za potrzebami praktyki można byłoby po części zaradzić, gdyby w okresie vacatio legis nowych przepisów opublikowanych w Dzienniku Ustaw służby prawne Ministerstwa Finansów na bieżąco przygotowywały dla Ministra stosowne zmiany do KlasBudżR. Niestety w ostatnich latach zdarzają się zazwyczaj sytuacje odwrotne, gdy KlasBudżR jest nowelizowane ze znacznym opóźnieniem w stosunku do sygnałów z praktyki administracyjnej ujawniających, że bez zmiany w KlasBudżR nie da się stosować nowej (już obowiązującej) ustawy lub rozporządzenia.

Dodatkowym mankamentem KlasBudżR jest to, że niektóre z jej przepisów kategoryzujących dochód lub wydatek (np. zaliczających wydatek do dotacji) okazują się sprzeczne z przepisami FinPublU. To, jak również wcześniej opisane braki i nieścisłości prowadzą do wniosku, że normy z KlasBudżR w zakresie kompletności podziałek klasyfikacyjnych, ich nazewnictwa oraz objaśnień do podziałek nie w pełni dochowują wymagań wynikających z zasady starannej legislacji z art. 2 Konstytucji RP.

Mimo powyższych braków praktyka finansowa potrafi sobie radzić w doborze podziałek do planowania i ewidencji dochodów oraz wydatków, a częste pytania do Ministerstwa Finansów o wykładnię stają się powodem kolejnych zmian do KlasBudżR.

A A A
C.H. Beck beck info biznes Ksiegarnia beck.pl Ekspert Kadrowy Ekspert BHP 24